SGK işten çıkış bildirimi nedir, ne zaman yapılır?

Çalışan işten ayrılırken işverenin yerine getirmesi gereken en önemli yükümlülük, çalışanın işten hangi tarih ve hangi nedenle ayrıldığını Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirmektir. Çalışanın işten ayrıldıktan sonra yapılması gereken bildirimde en kritik işlem, işten ayrılış tarihi ve nedeninin SGK’ya zamanında bildirilmesidir. Bu işlem, “SGK İşten Çıkış Bildirimi” olarak adlandırılır ve genellikle işverenin sorumluluğundadır.

SGK’ya yapılan bu bildirim, hem çalışan hem de işveren için yasal ve mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından kritik bir adımdır. Bu nedenle, bildirim sürecinin doğru ve zamanında yapılması büyük önem taşır. Hem işverenin hem de çalışanın haklarının korunması için bu sürecin düzgün işlediğinden emin olunmalıdır.

1. Standart işten çıkış işlemleri: Çalışanın işten ayrılış tarihinden itibaren 10 gün içerisinde kuruma internet ortamı üzerinden bildirilmelidir.
2. Yapılan işten çıkış işleminin iptal edilmesi: Çalışanın işten ayrılış bildirgesi üzerinde yapılacak düzeltmeler veya iptal işlemi işten ayrılış tarihinden itibaren 10 günlük süre içerisinde yapılabilir.
3. Nakil durumunda işten çıkış işlemleri: Eğer bir çalışan, aynı işverene ait başka bir işyerine nakil ediliyorsa, nakil gideceği işyeri sicil bilgisi de bildirilerek geriye dönük 1 ay içinde işten çıkış bildirimi yapılabilir.
4. Belge türünün doğru bildirilmesi: Çalışanın işyerinde işe başlarken ve APHB’leri bildirimlerinde esas alınan belge türünün doğru şekilde bildirilmesi gerekmektedir.
5. Prime essas kazançların doğru bildirilmesi: Çalışanın işten ayrıldığı dönem ile birlikte bir önce ki döneme ait prim ödeme gün sayısı, Ücret ve Prim/İkramiye olarak belirlenen PEK tutarların doğru olarak bildirilmesi gerekmektedir.
6. İşten çıkış nedeninin doğru bildirilmesi: İşten çıkış nedenini belirten “işten çıkış kodu” sisteme mutlaka doğru bildirilmelidir. Bu alanda yapılan hatalar çalışanın işsizlik ödeneğinden faydalanmasına engel olabilir ya da yersiz ödenekten faydalanmasını sağlayabilir. Sigortalıya hak etmediği halde işsizlik ödeneği ödenmesine sebep olan işveren hakkında cezai işlem uygulanabilir. Bu nedenle sehven yapılan yanlış bildirimlerin mutlaka düzeltilmesi gerekmektedir. İşten çıkış nedenlerine ilişkin güncel tablo aşağıdaki gibidir.